HTTPS چیست؟ مزایا، تفاوت HTTP و HTTPS و تأثیر آن بر سئو
9 دقیقه
امنیت وبسایت یکی از مهمترین موضوعاتی است که صاحبان کسبوکارها، مدیران سایت و کارشناسان سئو باید به آن توجه کنند. کاربران هنگام ورود به یک وبسایت، ثبت اطلاعات شخصی، عضویت در خبرنامه یا خرید اینترنتی انتظار دارند اطلاعاتشان در محیطی امن منتقل شود. یکی از اصلیترین راهکارها برای تأمین امنیت ارتباط میان مرورگر و وبسرور، استفاده از پروتکل HTTPS است.
احتمالاً هنگام ورود به وبسایتهای مختلف، عبارت HTTPS و علامت قفل را در کنار آدرس آنها مشاهده کردهاید. این نشانهها بیانگر استفاده سایت از ارتباط رمزنگاریشده هستند. اما HTTPS دقیقاً چیست؟ چه تفاوتی با HTTP دارد؟ چگونه میتوان آن را روی سایت فعال کرد و آیا استفاده از این پروتکل بر رتبه سایت در گوگل تأثیر میگذارد؟ در این مقاله بهصورت کامل با مفهوم HTTPS و تأثیر HTTPS بر سئو آشنا میشوید. با استفاده از پروتکل ایمن در کنار خدمات سئو در مشهد و دیگر شهرها، رشد سایت خود را تضمین میکنید.
HTTPS چیست؟
HTTPS مخفف عبارت Hypertext Transfer Protocol Secure و به معنای پروتکل انتقال ابرمتن امن است. این پروتکل نسخه امن HTTP محسوب میشود و با استفاده از رمزنگاری TLS، ارتباط میان مرورگر کاربر و سرور وبسایت را محافظت میکند.
برای درک بهتر این موضوع، ابتدا باید با HTTP آشنا شوید.
HTTP پروتکلی است که برای انتقال اطلاعات میان مرورگر و وبسرور استفاده میشود. هنگامی که کاربری آدرس یک سایت را وارد میکند، مرورگر از طریق این پروتکل درخواست خود را به سرور ارسال میکند و اطلاعات موردنیاز را دریافت میکند.
مشکل HTTP این است که اطلاعات در ارتباط معمولی آن رمزنگاری نمیشوند. در نتیجه، در صورت قرار گرفتن ارتباط در معرض حمله، امکان مشاهده یا دستکاری دادههای ردوبدلشده وجود دارد. HTTPS با اضافه کردن لایه امنیتی TLS، از اطلاعات در حال انتقال محافظت میکند. به همین دلیل، هنگام استفاده از این پروتکل، دادههای میان مرورگر و سرور به شکل رمزنگاریشده منتقل میشوند.
حرف S در انتهای HTTPS از واژه Secure به معنای امن گرفته شده است.
نکته فنی: در گذشته اصطلاح SSL برای گواهیهای امنیتی وب بسیار رایج بود؛ اما امروزه پروتکل مورد استفاده برای ایجاد ارتباط امن، TLS است. SSL نسخه قدیمیتر این فناوری محسوب میشود و نسخههای قدیمی آن منسوخ شدهاند. به همین دلیل، اصطلاح رایج «گواهی SSL» در عمل معمولاً به گواهیای اشاره دارد که برای ارتباط TLS استفاده میشود.
بیشتر بخوانید: گواهی SSL چیست؟ راهنمای جامع دریافت
HTTPS چگونه کار میکند؟
برای برقراری ارتباط امن، مرورگر و سرور باید ابتدا یک ارتباط رمزنگاریشده ایجاد کنند. این فرایند با استفاده از پروتکل TLS انجام میشود و معمولاً با عنوان TLS Handshake شناخته میشود.
مراحل کلی برقراری ارتباط HTTPS به شکل زیر است:
- ارسال درخواست از مرورگر: کاربر آدرس یک وبسایت HTTPS را وارد میکند و مرورگر برای اتصال امن به سرور درخواست میفرستد.
- ارائه گواهی دیجیتال: سرور گواهی TLS خود را به مرورگر ارائه میدهد. این گواهی شامل اطلاعاتی درباره دامنه و کلید عمومی آن است.
- بررسی اعتبار گواهی: مرورگر اعتبار گواهی، نام دامنه، تاریخ اعتبار و زنجیره اعتماد صادرکننده آن را بررسی میکند.
- توافق بر سر رمزنگاری: مرورگر و سرور با استفاده از سازوکارهای رمزنگاری TLS، پارامترهای لازم برای برقراری ارتباط امن را تعیین میکنند.
- انتقال رمزنگاریشده اطلاعات: پس از تکمیل فرایند اتصال، اطلاعات میان مرورگر و سرور به شکل رمزنگاریشده منتقل میشوند.
در این فرایند، از رمزنگاری نامتقارن و متقارن استفاده میشود. رمزنگاری نامتقارن در بخشهایی از فرایند احراز هویت و ایجاد کلیدهای ارتباطی نقش دارد و رمزنگاری متقارن برای انتقال کارآمد دادهها در ارتباط برقرارشده استفاده میشود.
بنابراین، برخلاف تصور رایج، HTTPS به این معنا نیست که تمام اطلاعات با یک کلید ۲۰۴۸ بیتی رمزنگاری میشوند. طول کلید و الگوریتمهای مورد استفاده به نوع گواهی و تنظیمات پروتکل بستگی دارند.
HTTPS چه تفاوتی با HTTP دارد؟
تفاوت اصلی HTTP و HTTPS در نحوه محافظت از اطلاعاتی است که میان مرورگر و سرور منتقل میشوند.
| معیار | HTTP | HTTPS |
|---|---|---|
| رمزنگاری اطلاعات | ندارد | دارد |
| احراز هویت سرور | ندارد | با گواهی دیجیتال انجام میشود |
| محافظت از یکپارچگی دادهها | بهصورت ذاتی ندارد | دارد |
| امنیت اطلاعات ورود و پرداخت | محافظت رمزنگاریشده فراهم نمیکند | ارتباط را رمزنگاری میکند |
| آدرس وبسایت | با HTTP آغاز میشود | با HTTPS آغاز میشود |
| کاربرد | ارتباط بدون لایه امنیتی TLS |
ارتباط امن مبتنی بر TLS |

برای مثال، اگر کاربری در یک سایت فروشگاهی اطلاعات حساب کاربری یا اطلاعات پرداخت خود را وارد کند، استفاده از HTTPS باعث میشود این اطلاعات در مسیر انتقال میان مرورگر و سرور رمزنگاری شوند. البته باید توجه داشت که HTTPS بهتنهایی امنیت کامل یک وبسایت را تضمین نمیکند. اگر سرور، سیستم مدیریت محتوا یا پایگاه داده سایت آسیبپذیر باشد، همچنان احتمال بروز مشکلات امنیتی وجود دارد.
بیشتر بخوانید: تفاوت HTTP1 و HTTP2
سه مزیت اصلی امنیتی HTTPS
HTTPS با استفاده از TLS سه ویژگی مهم امنیتی را برای ارتباط میان مرورگر و سرور فراهم میکند:
۱. رمزنگاری اطلاعات (Encryption)
رمزنگاری باعث میشود اطلاعات در مسیر انتقال برای افراد غیرمجاز قابل خواندن نباشند. برای مثال، زمانی که کاربر نام کاربری، رمز عبور یا اطلاعات فرم سفارش را در یک سایت HTTPS وارد میکند، دادهها در مسیر انتقال به شکل رمزنگاریشده ارسال میشوند.
این ویژگی خطر شنود اطلاعات را در شبکههای ناامن، مانند شبکههای وایفای عمومی، کاهش میدهد.
۲. یکپارچگی دادهها (Data Integrity)
یکپارچگی دادهها به این معناست که اطلاعات منتقلشده در مسیر ارتباط بدون شناسایی تغییر یا دستکاری نمیشوند. برای مثال، اگر کاربر درخواستی برای مشاهده یک صفحه ارسال کند، HTTPS به محافظت از اطلاعات در برابر تغییرات غیرمجاز در مسیر انتقال کمک میکند.
۳. احراز هویت (Authentication)
گواهی دیجیتال به مرورگر کمک میکند هویت سروری را که به آن متصل شده است بررسی کند. این ویژگی احتمال اتصال کاربر به سرور جعلی یا قرار گرفتن در معرض برخی حملات جعل هویت را کاهش میدهد.
البته اعتبار گواهی HTTPS به معنای تأیید اعتبار تجاری یا قابل اعتماد بودن صاحب سایت نیست. برای مثال، یک وبسایت مخرب نیز ممکن است گواهی HTTPS معتبر داشته باشد. بنابراین کاربران همچنان باید به هویت و اعتبار کسبوکار توجه کنند.
مزایای استفاده از HTTPS برای سئو سایت
استفاده از HTTPS فقط یک اقدام امنیتی نیست؛ بلکه میتواند در بهبود تجربه کاربری و آمادهسازی زیرساخت سایت برای فعالیت حرفهای در فضای وب نیز نقش داشته باشد. در ادامه، مهمترین مزایای HTTPS را از نظر سئو و بازاریابی دیجیتال بررسی میکنیم.
۱. HTTPS یک سیگنال رتبهبندی گوگل است
گوگل در سال ۲۰۱۴ اعلام کرد که HTTPS بهعنوان یک سیگنال رتبهبندی در الگوریتم جستجوی این موتور جستجو مورد استفاده قرار میگیرد. این موضوع به این معناست که امنیت ارتباط سایت یکی از سیگنالهایی است که گوگل در ارزیابی صفحات در نظر میگیرد.
با این حال، HTTPS یک سیگنال سبک در مقایسه با بسیاری از عوامل دیگر رتبهبندی است و نباید انتظار داشته باشید صرفاً با نصب گواهی SSL، جایگاه سایت شما بهطور چشمگیری تغییر کند.
برای مثال، اگر دو صفحه از نظر سایر شرایط مشابه باشند، استفاده از HTTPS میتواند یک مزیت محسوب شود؛ اما در شرایط واقعی، کیفیت محتوا، ارتباط صفحه با جستجوی کاربر، تجربه کاربری و سایر عوامل نیز اهمیت دارند. بنابراین، HTTPS را باید یکی از اقدامات پایهای سئو تکنیکال در نظر گرفت، نه راهکاری مستقل برای افزایش رتبه.
۲. افزایش اعتماد کاربران
کاربران هنگام ورود به یک وبسایت انتظار دارند اطلاعاتشان در محیطی امن منتقل شود. نمایش هشدارهای امنیتی مرورگر درباره ارتباط ناامن میتواند باعث نگرانی کاربران شود؛ بهخصوص زمانی که قصد دارند اطلاعات شخصی، اطلاعات ورود یا مشخصات پرداخت خود را وارد کنند.
استفاده از HTTPS به مرورگر اجازه میدهد ارتباط امن با سرور برقرار کند و اطلاعات در مسیر انتقال رمزنگاری شوند. این موضوع برای سایتهای فروشگاهی، سامانههای ثبتنام، وبسایتهای خدماتی و سایتهایی که فرم دریافت اطلاعات دارند اهمیت بیشتری دارد.
البته باید توجه داشت که HTTPS بهتنهایی نشانه معتبر بودن یک کسبوکار نیست. کیفیت خدمات، شفافیت اطلاعات، پشتیبانی و سایر عوامل اعتمادسازی نیز باید مورد توجه قرار بگیرند.
بیشتر بخوانید: راهنمای دریافت نماد اعتماد الکترونیکی
۳. جلوگیری از نمایش هشدارهای امنیتی مرورگر
مرورگرهای امروزی درباره صفحات و فرمهایی که از ارتباط ناامن استفاده میکنند، هشدارهایی نمایش میدهند. برای مثال، هنگام ورود به برخی سایتهای HTTP، مرورگر ممکن است عبارت Not Secure را در کنار آدرس صفحه نمایش دهد.
این هشدار میتواند برای کاربران نگرانکننده باشد و احتمال خروج آنها از سایت را افزایش دهد؛ بهویژه اگر قرار باشد اطلاعات حساسی را وارد کنند. با فعالسازی صحیح HTTPS، ارتباط سایت رمزنگاری میشود و از نمایش هشدارهای مربوط به اتصال ناامن در شرایط معمول جلوگیری خواهد شد.
۴. محافظت از اطلاعات کاربران و تراکنشها
یکی از مهمترین کاربردهای HTTPS، محافظت از دادههایی است که میان مرورگر و سرور منتقل میشوند. برای مثال، در یک فروشگاه اینترنتی ممکن است کاربران اطلاعات زیر را وارد کنند:
- نام و نام خانوادگی
- شماره تماس و آدرس
- اطلاعات حساب کاربری
- رمز عبور
- اطلاعات فرم سفارش
- اطلاعات مربوط به فرایند پرداخت
HTTPS از اطلاعات در مسیر انتقال محافظت میکند و احتمال شنود یا دستکاری آنها را کاهش میدهد.
البته رمزنگاری ارتباط به معنای محافظت کامل از اطلاعات ذخیرهشده در پایگاه داده یا جلوگیری از تمام حملات سایبری نیست. برای امنیت کاملتر باید از روشهایی مانند کنترل دسترسی، بهروزرسانی نرمافزارها، مدیریت امن رمزهای عبور و پشتیبانگیری نیز استفاده کنید.
۵. کمک به حفظ دقت دادههای ارجاعی
یکی از مزایای فنی HTTPS، کمک به حفظ اطلاعات مربوط به ارجاع کاربران میان وبسایتهاست. در برخی شرایط، زمانی که کاربر از یک سایت HTTPS به سایت HTTP منتقل میشود، اطلاعات Referrer ممکن است بهصورت محدود یا حذفشده ارسال شود.
این موضوع میتواند در تحلیل منبع ورود کاربران و بررسی عملکرد کمپینهای بازاریابی اختلال ایجاد کند. با استفاده از HTTPS در تمام صفحات سایت، امکان حفظ بهتر اطلاعات ارجاعی در ارتباطات سازگار فراهم میشود و تحلیل ترافیک سایت میتواند دقیقتر باشد.
۶. آمادهسازی سایت برای استفاده از فناوریهای جدید وب
بسیاری از قابلیتها و فناوریهای جدید وب به ارتباط امن نیاز دارند. برای مثال، برخی از APIهای مرورگر مانند Geolocation، Service Workers و قابلیتهای مربوط به Progressive Web Apps در محیط امن HTTPS در دسترس هستند.
بنابراین، فعالسازی HTTPS علاوه بر افزایش امنیت، زیرساخت لازم برای استفاده از برخی امکانات پیشرفته وب را نیز فراهم میکند.
آیا HTTPS بهتنهایی باعث افزایش رتبه سایت در گوگل میشود؟
خیر. استفاده از HTTPS بهتنهایی تضمینکننده رتبه بهتر در نتایج جستجو نیست. گوگل برای رتبهبندی صفحات از سیستمها و سیگنالهای متعددی استفاده میکند. HTTPS تنها یکی از سیگنالهای مرتبط با تجربه و امنیت وبسایت است.
برای موفقیت در سئو باید در کنار امنیت سایت به موارد دیگری نیز توجه کنید:
- تولید محتوای مفید و متناسب با نیاز کاربران
- بهینهسازی عنوان و توضیحات صفحات
- بهبود ساختار لینکسازی داخلی
- افزایش سرعت و عملکرد سایت
- طراحی واکنشگرا و سازگار با موبایل
- بهینهسازی تصاویر و منابع صفحه
- رفع خطاهای فنی و مشکلات خزش و ایندکس
- دریافت لینکهای طبیعی و مرتبط
بنابراین، HTTPS را باید بخشی از زیرساخت استاندارد یک وبسایت حرفهای دانست، نه جایگزینی برای سایر اقدامات سئو.
اشتباهات رایج هنگام انتقال سایت از HTTP به HTTPS
فعالسازی HTTPS معمولاً فرایند پیچیدهای نیست؛ اما اگر انتقال بهدرستی انجام نشود، ممکن است مشکلات فنی و سئویی ایجاد شود. مهمترین اشتباهات در این زمینه عبارتاند از:
- نصب گواهی بدون تنظیم ریدایرکت: اگر نسخه HTTP همچنان بدون هدایت به نسخه HTTPS در دسترس باشد، ممکن است چند نسخه از یک صفحه برای کاربران و موتورهای جستجو قابل دسترسی باشند.
- فراموش کردن تگ Canonical: پس از انتقال باید تگهای Canonical صفحات به نسخه اصلی HTTPS اشاره کنند.
- باقی ماندن منابع HTTP: بارگذاری تصاویر، اسکریپتها یا فایلهای CSS از طریق HTTP میتواند باعث بروز خطای Mixed Content شود.
- استفاده از گواهی منقضیشده: گواهی TLS باید بهموقع تمدید شود. در غیر این صورت، مرورگر ممکن است هنگام ورود کاربران هشدار امنیتی نمایش دهد.
- ایجاد زنجیره ریدایرکت: بهتر است نسخههای مختلف HTTP، HTTPS، www و بدون www با ساختار مشخص و کمترین تعداد تغییر مسیر به آدرس اصلی هدایت شوند.
- بهروزرسانی نکردن نقشه سایت: پس از انتقال، آدرس صفحات در فایل Sitemap باید با نسخه HTTPS هماهنگ باشد.
- نادیده گرفتن لینکهای داخلی: لینکهای داخلی سایت باید به نسخه امن و اصلی صفحات اشاره کنند تا از ریدایرکتهای غیرضروری جلوگیری شود.
جمعبندی
HTTPS پروتکلی امن برای انتقال اطلاعات میان مرورگر و وبسرور است که با استفاده از TLS، امکان رمزنگاری دادهها، احراز هویت سرور و محافظت از یکپارچگی اطلاعات را فراهم میکند. استفاده از این پروتکل برای تمام وبسایتها، بهخصوص فروشگاههای اینترنتی و سایتهایی که اطلاعات کاربران را دریافت میکنند، اهمیت زیادی دارد. از نظر سئو نیز گوگل HTTPS را بهعنوان یکی از سیگنالهای رتبهبندی معرفی کرده است؛ اما تأثیر آن بهتنهایی محدود است و نمیتواند جایگزین تولید محتوای باکیفیت، بهینهسازی فنی و سایر اقدامات سئو شود.



