تجربه کاربری (UX) چیست؟ راهنمای اصول بهبود تجربه کاربری

تجربه کاربری (UX) در موفقیت یا عدم موفقیت یک محصول در بازار، بسیار تاثیرگذار است؛ اما منظور ما از UX چیست؟ اغلب اوقات UX با قابلیت استفاده اشتباه گرفته می شود (قابلیت استفاده، توضیح می دهد که استفاده از یک محصول چقدر آسان است.) با این حال، توجه به همه جنبه های تجربه کاربری برای طراحی سایت و ارائه محصولات موفق به بازار، بسیار مهم است.

تجربه کاربری (UX) چیست؟

احتمالا اکثر افرادی که در حال خواندن این مقاله هستند تعریف کامل و جامع عبارت تجربه کاربری را میدانند، اما این قسمت را برای عزیزان تازه کار توضیح میدهیم تا بتوانند راحت تر مفهوم این موضوع را درک کنند.

سازمان بین المللی استاندارد، تعریف عبارت تجربه کاربری را به این شکل بیان کرده است: " تجربه کاربری، پاسخ ها و برداشت هایی است که کاربران پس از استفاده از محصولات یا خدمات شما به آن میرسند. " به عبارت ساده تر، تجربه کاربری همان احساس شماست که هنگام استفاده از یک محصول یا خدمت به دست می آورید. حس های منفی و مثبت که در هنگام کار کردن یا پس از استفاده از یک محصول دارید، تجربه کاربری آن محصول می باشد.

UX Designer یا طراح تجربه کاربری کیست؟

مسلما برای اینکه بتوانید کاری کنید کاربران و مشتریان شما احساس خوبی نسبت به محصولات شما داشته باشند، نیاز دارید تا از یک فرد متخصص در این زمینه کمک بگیرید. در واقع طراح تجربه کاربری فردی است که توانایی تجزیه و تحلیل بسیار بالایی دارد و با طراحی یک داستان جذاب میتواند بهترین تجربه را در راه تعامل کاربر با محصول رقم بزند.

یک UX Designer خوب فردی است که بتواند پیچیده ترین و ساده ترین تجربه ها را برای کاربر در هنگام استفاده از محصول فراهم کند. به طور کلی وظیفه یک طراح تجربه کاربری این است که بتواند بهترین تجربه ممکن برای کاربر در حین استفاده از خدمات یا محصولات مورد نظر را رقم بزند.

مقاله مرتبط: عوامل موثر در طراحی UX و UI برای اپلیکیشن موبایل

عوامل مهم در طراحی تجربه کاربری 

در مقاله اصول طراحی رابط کاربری با اصول اساسی ایجاد رابط کاربری مناسب آشنا شدید اما برای یک طراحی مناسب باید با عوامل مهم رد تجربه کاربری نیز آشنا باشید.7 عامل موثر در طراحی تجربه کاربری عبارت اند از:

مفید بودن محصول

اگر کالایی برای کسی مفید نیست، چرا می خواهید آن را به بازار عرضه کنید؟ اگر هدفی نداشته باشید، بعید است بتوانید در کنار بازاری پر از محصولات هدفمند و مفید، برای جلب توجه رقابت کنید. شایان ذکر است که "مفید" در نگاه کاربر است و اگر منافع غیرعملی مانند سرگرمی هدف باشند، همه چیز "مفید" تلقی می شود. ( طراحی سایت در مشهد )

قابلیت استفاده

قابلیت استفاده، این است که کاربران بتوانند به طور موثر و کارآمد به هدف نهایی خود با یک محصول برسند.

محصولات اگر قابل استفاده نباشند، همچنان می توانند موفق شوند اما احتمال موفقیت آنها کمتر است. قابلیت استفاده پایین، معمولا در نسل اول یک محصول دیده می شوند.

قابل کشف

این موضوع، به این ایده اشاره دارد که یافتن محصول باید آسان باشد و به عنوان مثال، محصولی دیجیتالی و اطلاعاتی باشد. همچنین یافتن محتوای درون محصول شما نیز نباید دشوار  باشد. اگر محصولی را پیدا نکنید، آن را نخواهید خرید و این موضوع برای همه کاربران یک محصول صدق می کند.

اگر روزنامه ای را انتخاب کنید که به طور تصادفی تمام موضوعات جذاب آن در فضای صفحه پراکنده شده باشند، نه اینکه در بخش هایی جداگانه مانند ورزش، سرگرمی ، تجارت و غیره سازماندهی شوند، احتمالاً خواندن آن روزنامه یک تجربه ناامیدکننده خواهد بود. قابلیت کشف برای تجربه کاربر بسیاری از محصولات، نکته ای حیاتی است.

معتبر

کاربران امروز قصد ندارند فرصتی دوم برای فریب دادن به شما بدهند؛ تقریباً در هر زمینه، گزینه های زیادی برای انتخاب یک ارائه دهنده معتبر محصول وجود دارد. اعتبار، به توانایی کاربر در اعتماد به محصولی که شما ارائه داده اید مربوط می شود.

ارائه تجربه کاربری مناسب، تقریباً غیرممکن خواهد بود اگر کاربر فکر کند که ارائه دهنده محصول فریبکار یا فردی با نیت بد است؛ در چنین موقعیتی، معمولا کاربر محصول مورد نظر خود را در جای دیگری جستجو می کند.

مطلوب

کمپانی های اسکودا و پورشه هر دو اتومبیل می سازند. آنها مفید، قابل استفاده، با دسترسی آسان، معتبر و با ارزش هستند؛ اما پورشه بسیار مطلوب تر از Skoda است. این بدان معنا نیست که اسکودا مطلوب نیست، آنها اتومبیل های زیادی را با این نام تجاری فروخته اند، اما اکثر مردم اگر حق انتخابی بین یک پورشه یا اسکودا جدید رایگان داشته باشند، پورشه را انتخاب می کنند.

مطلوبیت در طراحی از طریق مارک تجاری، تصویر سازی، هویت، زیبایی و طراحی احساسی منتقل می شود. هر چه محصول مطلوب تر باشد، احتمال اینکه کاربری که از آن استفاده می کند در مورد آن تبلیغ کرده و در سایر کاربران تمایل ایجاد کند، بیشتر است.

در دسترس

متأسفانه، هنگام ایجاد تجارب کاربری، دسترسی معمولاً مورد توجه کافی قرار نمی گیرد. قابلیت دسترسی، عبارت است از فراهم آوردن تجربه ای که کاربران متفاوت، دسترسی کاملی به یک محصول را داشته باشند. این موضوع، شامل افرادی که دارای مشکلاتی مانند کم شنوایی، اختلال بینایی، کمبود حرکت یا اختلال یادگیری دارای معلولیت هستند نیز می شود.

طراحی برای در دسترس بودن، اغلب توسط شرکت ها به عنوان اتلاف پول و وقت تلقی می شود زیرا تصور این است که افراد معلول، بخش کوچکی از جمعیت را تشکیل می دهند. در واقع، در ایالات متحده حداقل 19٪ از افراد طبق اطلاعات سرشماری دارای معلولیت هستند و به احتمال زیاد این تعداد در کشورهای توسعه نیافته بیشتر است.

این موضوع بدین معناست که امکان دارد از هر 5 نفر مخاطب کالای شما، 1 نفر قابلیت دسترسی به محصول شما را ندارد، یا به عبارت دیگر، 20٪ از کل بازار شما ممکن است نتواند از کالای تان استفاده کنند.

همچنین لازم به یادآوری است که وقتی برای در دسترس بودن، کالایی را طراحی می کنید، اغلب متوجه خواهید شد که محصولی را ایجاد می کنید که استفاده از آن برای همه آسان تر است نه فقط افراد دارای معلولیت. بنابراین از فاکتور قابلیت دسترسی کاربران در تجربه کاربری غافل نشوید.

همچنین، طراحی قابل دسترس اکنون در بسیاری از حوزه های قضایی از جمله اتحادیه اروپا، یک تعهد قانونی است و عدم ارائه آن ممکن است منجر به جریمه شود. متأسفانه، این تعهد به دفعاتی که باید، اجرا نمی شود.

ارزشمند

سرانجام، محصول باید ارزشی را ارائه دهد. کالای شما، باید یک ارزش را به کاربری که آن را خریداری یا استفاده می کند تحویل دهد. بدون ارزش، این احتمال وجود دارد که هر موفقیت اولیه محصول سرانجام تضعیف شود.

طراحان باید به خاطر داشته باشند که ارزش یکی از تأثیرات اساسی در تصمیم گیری در خرید است. محصولی 100 دلاری که مشکلی 10000 دلاری را حل کند، محصولی است که احتمالاً موفق خواهد بود. محصولی 10000 دلاری که مشکلی 100 دلاری را برطرف کند، از ارزش کمتری برخوردار است و در نتیحه احتمال موفقیت آن بسیار کمتر است.

اصطلاحات رایج در طراحی تجربه کاربری

همانطور که از مطالب بالا متوجه شده اید، طراح UX وظیفه مهمی دارد، بنابراین اگر شما میخواهید به عنوان یک طراح تجربه کاربری، حرفی برای گفتن داشته باشید حتما باید با اصطلاحات کاربردی این حوزه آشنایی داشته باشید.

3Click Role یا قانون 3 کلیک

این قانون میگوید اگر کاربر شما نتواند با 3 کلیک به قسمت مورد نظر خود برسد، اپلیکیشن یا وب سایت شما را ترک خواهد کرد. این قانون بیان کننده این است که شما باید دسترسی های لازم را برای کاربر، به بهترین شکل فراهم کنید. در مورد درست یا غلط بودن این قانون فعلا بحث نمیکنیم، فقط شما به عنوان یک طراح تجربه کاربری باید با این اصطلاح آشنا باشید.

5Second Test یا تست 5 ثانیه

تست 5 ثانیه یکی از اصلی ترین اصطلاحات UX است که میگوید شما باید طوری اپلیکیشن یا سایت خود را طراحی کنید که در 5 ثانیه UI را به کاربر نشان دهید و او را در اپ یا سایت خود نگهدارید. این روش باعث میشود، در صورت ترک اپ یا سایت توسط کاربر، UI در ذهن او باشد و بتوانند آنچه در صفحه دیده بود را به یاد آورد.

قانون 20/80

قانون 20/80 بر اساس اصل پارِتو (Pareto) می باشد و برای تمامی اپلیکیشن ها، سایت ها و تمامی محصولات دیجیتال صدق میکند. این قانون میگوید 20 درصد از ویژگی ها علت 80 درصد از اتفاقات است. برای مثال میتوانید در طراحی یک محصول، ذهن کاربر را با ویژگی های فراوان گیج نکنید و فقط روی ویژگی های اصلی و کلیدی تمرکز کنید.

Accessibility یا دسترسی پذیری

یکی از مهمترین اصلاحات در UX دسترسی پذیری است. این اصطلاح به این معنا است که یک سایت یا اپلیکیشن باید به گونه ای طراحی شود که تمامی افراد بتوانند از آن استفاده کنند. برای مثال رنگ بندی آن باید به گونه ای باشد که افرادی که دچار کور رنگی هستند هم محتوای صفحه را به طور کامل درک کنند. وجود فاصله مناسب بین دکمه های سایت و کلیک کردن به آسانی هم نمونه ای دیگر از دسترسی پذیری در تجربه کاربری است.

Analytics یا تجزیه و تحلیل

آنالیز کردن ترافیک وب سایت و اپلیکیشن به شما نشان میدهد که کاربر از چه طریقی به سایت یا اپلیکیشن شما آمده و در کدام صفحات فعالیت داشته اند. شما باید بتوانید رفتار کاربران خود را آنالیز کنید تا بتوانید نقاط ضعف و قوت خود را شناسایی کنید.

Conversion یا نرخ تبدیل

شما به عنوان یک طراح تجربه کاربری حتما باید با اصطلاح نرخ تبدیل آشنایی داشته باشید. این عبارت بیان کننده درصد بازدید کنندگانی است که عمل مورد نظر ما را به پایان میرسانند. در واقع روزانه تعداد بسیار زیادی از افراد از وب سایت و اپ شما استفاده میکنند، اما فقط تعداد محدودی از آنها عملیات مورد نظر شما را تا انتها انجام میدهند. برای مثال نرخ تبدیل کاربر به مشتری بیان کننده تعداد کاربرانی است که از شما خرید کرده اند و به مشتری شما تبدیل شده اند.

User Engagement یا مشارکت و تعامل کاربر

یوزر انگیجمنت یکی از اصلی ترین مفاهیمی است که شما به عنوان یک طراح UX باید با آن آشنایی داشته باشید و مفهوم آن را درک کرده باشید. در واقع این عبارت بیان کننده این است که هر چیزی که باعث درگیر شدن کاربر با اپلیکیشن یا وبسایت میشود ( مانند یک منو ) از اهمیت زیادی برخوردار است. بنابراین باید سعی کنید با ایجاد تغییرات مفید میزان درگیری کاربر با سایت خود را بهتر کنید و باعث بهبود User Engagement خود شوید.

جمع بندی

موفقیت یک محصول، فقط به سودمندی و قابلیت استفاده آن بستگی دارد. محصولی که قابل استفاده، مفید، قابل یافتن، دسترسی آسان، معتبر، ارزشمند و مطلوب باشد، احتمال موفقیت بسیار بالایی در بازار دارد. اگر نیاز به نکات بیشتری درباره تاثیر تجربه کاربری در طراحی سایت دارید؛ با ما تماس بگیرید.