استراتژی محتوا چیست؟ | مراحل تدوین استراتژی محتوا
7 دقیقه
هر محتوا مانند قطعهای از پازل هویت برند شما است و اگر این قطعات با هم ارتباط و هماهنگی نداشته باشند، تصویر کلی برند ناقص و گنگ به نظر می رسد؛ اما با داشتن استراتژی محتوایی مخاطب نیز می تواند درک واضحی از شما و کسبوکارتان به دست آورد. استراتژی محتوا یا Strategy content یک برنامه دقیق و هدفمند برای تولید محتوا در کسبوکار است؛ برنامهای که با هدفهایی مانند افزایش نرخ تبدیل، رشد فروش، تقویت برند و ایجاد تعامل بیشتر با مخاطبان طراحی می شود. در این مقاله به شما می گوییم که انواع استراتژی تولید محتوا در دنیای دیجیتال و فضای آنلاین نقش بنیادین دارد و مراحل تدوین استراتژی محتوا را توضیح می دهیم.
تعریف استراتژی محتوا
استراتژی محتوا یا Content Strategy یکی از مهمترین بخشهای فرآیند تولید محتوا برای وبسایت و شبکههای اجتماعی است. این مفهوم به مجموعهای از برنامهها و تصمیمات گفته می شود که هدف آن، تولید و توزیع محتوایی است که نیازهای تجاری و بازاریابی یک برند را برآورده سازد.
در حالیکه افراد زیادی به تولید و طراحی محتوا مشغول هستند، اما داشتن استراتژی محتوا یعنی پیش از هر چیز این سؤال را بپرسیم که «چه نوع محتوایی باید تولید کنیم و دلیل آن چیست؟» بهعبارت دیگر، استراتژی محتوا همان تعیین خطمشی و برنامهریزی جامع در زمینه تولید محتوا است؛ این امر شامل انتخاب موضوعات، زمان انتشار، نحوه انتشار و نوع محتوا از متنی و تصویری گرفته تا ویدئویی و سایر قالبها می شود.
با انجام این کار، در نهایت به اهداف تیم بازاریابی و برند از طریق بازاریابی محتوایی خواهید رسید. به طور مثال استراتژی محتوا تعیین می کند که با تولید محتوای آموزشی هدفمند مانند آموزش سئو در مشهد چگونه تخصص خود را اثبات کرده و مخاطبان محلی را جذب کنید. این استراتژی مسیر تبدیل جستجوی آموزشی آنها به مشتری برای خدمات اصلی شما را ترسیم می کند.
چگونه یک استراتژی محتوا ایجاد کنیم؟
ایجاد استراتژی محتوا به معنای طراحی نقشهای جامع برای تولید، انتشار و مدیریت محتوایی است که مستقیماً به رشد برند، جذب مخاطب و دستیابی به اهداف بازاریابی شما کمک کند. این کار را بهتر است تا به یک استراتژیست محتوا بسپارید. اما استراتژیست محتوا کیست؟ استراتژیست محتوا فردی است که با درک عمیق اهداف کسبوکار، مخاطبان و رقبا، یک نقشه راه منسجم برای تولید، توزیع و اندازهگیری اثربخشی تمام محتواهای سازمان طراحی و اجرا می کند.
در واقع استراتژیست محتوا کسی است که «چه چیزی»، «برای چه کسی» و «با چه هدفی» باید تولید شود را تعیین می کند تا به نتایج کسبوکار منجر شود. به طور کلی باید گفت که قدرت محتوا بسیار است؛ با داشتن یک استراتژی محتوایی می توان تصویر کلی برند، مسیر حرکت و شاخصهای موفقیت را مشخص کرد. مراحل ساخت یک استراتژی محتوای موثر شامل موارد زیر است.
تعیین هدفهای اصلی
اولین گام در استراتژی محتوایی این است که مشخص کنید که از تولید محتوا چه می خواهید؟ آیا به دنبال افزایش آگاهی از برند هستید؟ می خواهید ترافیک وبسایت و فروش خود را افزایش دهید؟ یا هدفتان جذب مشتریان بالقوه و تبدیل آنها به خریدار است؟ برای دستیابی به پاسخ دقیق، زمان بگذارید و اهداف قابل اندازهگیری (SMART Goals) تعیین کنید تا مسیر حرکتتان روشن و قابل ارزیابی باشد.
شناسایی و تحلیل پرسونای مخاطب
برای آنکه محتوایی هدفمند و تأثیرگذار تولید کنید، باید دقیقاً بدانید مخاطب شما چه کسی است. پرسونا یا همان چهره فرضی مخاطب ایدهآل، نمایانگر ویژگیها، نیازها، چالشها و علاقهمندیهای گروه هدفتان است. با تعریف درست پرسونای مخاطب چیست می توانید محتوایی بنویسید که دقیقاً با دغدغهها و زبان او هماهنگ باشد و احتمال تعامل را چند برابر کند. اگر از قبل مخاطبانی دارید، بررسی کنید آیا باید بازار خود را گسترش دهید یا همین جامعه فعلی را حفظ و عمیقتر کنید.
انجام ممیزی محتوا (Content Audit)
محتوای فعلی خود را زیر ذرهبین بگذارید؛ به طور مثال بررسی کنید کدام پستها عملکرد خوبی داشتهاند، کدام ناکارآمد بودهاند و کجا فرصتهای جدید وجود دارد. می توانید مقالات قدیمی را به شکل تازهای (مثلاً تبدیل چند مقاله مرتبط به یک کتاب الکترونیکی یا بازسازی محتوای متنی در قالب ویدیو) بازآفرینی کنید. این مرحله کمک می کند تا از منابع موجود بیشترین استفاده را ببرید و ضعفهای محتوایی را به فرصت تبدیل کنید.
بیشتر بخوانید: سشن چیست؟
راهاندازی سیستم مدیریت محتوا (CMS)
برای برنامهریزی و کنترل جریان تولید محتوا از ابزارهایی مانند Trello یا Notion استفاده کنید. در این ابزارها می توانید وظایف اعضای تیم، زمان تحویل، مراحل انتشار و تحلیل عملکرد را مشخص کنید. یک سیستم مدیریت محتوا به شما نظم می دهد و باعث می شود همه اعضا در مسیر یکسانی حرکت کنند.
ایدهپردازی و طوفان فکری
در استراتژی محتوایی برای خلق ایدههای تازه، جلسات Brainstorming (طوفان فکری) برگزار کنید. در این جلسات، تیم خود را تشویق کنید تا آزادانه پیشنهاد دهند. سپس ایدهها را بر اساس تناسب با مخاطب، قابلیت اجرا و ارتباط با اهداف برند دستهبندی کنید. البته در عین حال باید رقبا را زیر نظر بگیرید؛ الهام از آنها می تواند دید تازهای به شما بدهد، البته بهشرطیکه تقلید نکنید، بلکه باید سعی داشته باشید تا بهتر و متفاوتتر از آنها عمل کنید.
انتخاب قالبهای محتوایی مناسب
محتوا فقط متن نیست و شما می توانید از قالبهای متنوعی بهره ببرید. این موارد عبارتند از:
- پست وبلاگ و مقاله آموزشی
- ویدیو و موشنگرافیک
- پادکست
- اینفوگرافیک
- کتاب الکترونیکی
- پستهای شبکههای اجتماعی
انتخاب نوع محتوا باید بر اساس رفتار و ترجیحات مخاطبان هدف انجام شود؛ مثلاً اگر آنها بیشتر ویدیو مصرف می کنند، منابع خود را روی تولید محتوای ویدیویی متمرکز کنید.
انتشار، مدیریت و بهینهسازی مستمر
یک تقویم محتوایی دقیق برای انتشار مطالب در وبسایت و شبکههای اجتماعی طراحی کنید تا انتشار منظم و متعادل حفظ شود. بهطور مداوم دادههای تحلیلی (مانند ترافیک، نرخ تعامل و نرخ تبدیل) را بررسی کنید تا بفهمید کدام محتوا مؤثرتر بوده است.
محتواهای ضعیف را بهبود دهید، ایدههای موفق را گسترش دهید و شکافهای محتوایی (Content Gaps) را پر کنید. فراموش نکنید که استراتژی موفق، یک مسیر پویا و قابل بازنگری نه یک برنامه ثابت است.
انواع استراتژی تولید محتوا
انواع استراتژی تولید محتوا بسته به هدف، نوع مخاطب، مسیر بازاریابی و رسانههای مورد استفاده به چند دسته اصلی تقسیم می شود. در واقع هر برند باید بر اساس موقعیت و منابع خود، یکی یا چند نوع از این استراتژیها را انتخاب و تلفیق کند. در ادامه، مهمترین انواع استراتژیهای تولید محتوا را با توضیح و نمونه در قالب جدول بیان می کنیم.
|
مثالهای کاربردی |
رویکرد کلیدی |
هدف اصلی |
نام استراتژی |
|
مقالات آموزشی، ویدیوهای معرفی برند، پادکستهای موضوعی |
تولید محتوای ارزشمند، الهامبخش و سرگرمکننده بدون فروش مستقیم |
افزایش شناخت و دیدهشدن نام برند |
آگاهی از برند (Brand Awareness) |
|
آموزش گامبهگام، وبینار، مقالههای تخصصی، راهنماهای کاربردی |
تولید محتواهای کاربردی و راهنماییکننده |
انتقال دانش و تثبیت برند به عنوان منبع معتبر |
آموزشی (Educational Content) |
|
صفحات فرود (Landing Pages)، معرفی محصول، مقایسه محصولات، داستانسرایی ارزشی |
تمرکز بر محتوای متقاعدکننده و پاسخدهنده به نیاز خرید |
هدایت مخاطب به سمت اقدام نهایی (خرید، ثبتنام) |
فروشمحور (Conversion-Focused) |
|
نظرسنجی، چالش شبکههای اجتماعی، کوییز، پستهای پرسشمحور |
تولید محتوای ترغیبکننده به تعامل و گفتوگو |
حفظ ارتباط فعال و تقویت وفاداری مخاطبان |
تعاملی و درگیرکننده (Engagement) |
|
مقالات وبلاگ بر پایه جستجوی کاربران، لینکسازی داخلی هوشمند |
تحقیق کلمات کلیدی، تولید محتوای بهینهشده و ساختاریافته |
بهبود رتبه در موتورهای جستجو و جذب ترافیک ارگانیک |
سئو (SEO-Driven) |
|
هشتگ اختصاصی برند، انتشار بازخورد مشتریان، مسابقات عکاسی/ویدیویی |
تشویق کاربران به اشتراکگذاری تجربیات و نظرات |
افزایش اعتبار برند با استفاده از محتوای واقعی کاربران |
کاربرمحور (User-Generated Content) |
تفاوت بین استراتژی محتوا و بازاریابی محتوا
استراتژی محتوایی و بازاریابی محتوا اغلب با هم اشتباه گرفته می شوند، اما باید بدانید که این دو نقشهای متفاوتی دارند. تفاوت کلیدی بین استراتژی محتوا (Content Strategy) و بازاریابی محتوا (Content Marketing) را در قالب یک جدول بیان می کنیم.
|
ویژگی |
بازاریابی محتوا (Content Marketing) |
استراتژی محتوا (Content Strategy) |
|
تمرکز اصلی |
«چگونه» و «کجا» محتوا را برای دستیابی به اهداف بازاریابی توزیع کنیم؟ (اجرا و ترویج) |
«چرا» و «چه چیزی» باید تولید شود؟ (تعیین بنیان و هدف) |
|
ماهیت |
عملیات و اجرای تاکتیکی (Action Plan) |
تفکر و برنامهریزی بلندمدت و ساختاری (Blueprint) |
|
سوال محوری |
چگونه با استفاده از محتوای جذاب، مشتریان بالقوه را جذب کنیم؟ |
اهداف کسبوکار ما از محتوا چیست و مخاطب ما کیست؟ |
|
دایره عمل |
شامل تولید، انتشار، ترویج، و اندازهگیری کمپینهای محتوایی برای اهداف فروش/لید جنریشن است. |
شامل مالکیت محتوا، معماری اطلاعات، حاکمیت داده و برندسازی محتوایی است. |
|
خروجی نهایی |
افزایش ترافیک، لید، نرخ تبدیل، و در نهایت، فروش. |
سند استراتژیک، معماری اطلاعات، و چارچوب تصمیمگیری محتوایی. |
سخن پایانی
اگر کسبوکار شما مبتنی بر اینترنت و فعالیت در یک وبسایت است، بدون داشتن استراتژی محتوا نمی توانید از طریق جستوجو در گوگل، مخاطب جذب کنید. حتی در شرایطی که کاربران مستقیماً وارد سایت شما میشوند، اگر با محتوای باکیفیت، مفید و جذاب روبهرو نشوند، بهسرعت آن را ترک خواهند کرد. بنابراین، استراتژی محتوایی همان چیزی است که میان جذب مخاطب و از دست دادن او تفاوت ایجاد می کند. تیم رایا پارس با شعار تلفیق دانش و استراتژی به مشاوره کسب و کار در مشهد می پردازد و به شما کمک می کند بهترین استراتژی محتوا را داشته باشید.
