پرسونای مخاطب چیست؟ و چه نقشی در موفقیت و اهداف تجاری دارد؟

واژه پرسونای مخاطب (Audience Persona) حتما به گوشتان خورده است؛ استفاده از این اصطلاح طی دهه‌ی اخیر، بسیار رواج یافته و در حوزه‌های مختلفی به کار می رود. اما پرسونای مخاطب چیست؟ در تعریف پرسونای مخاطب باید گفت که پرسونا یکی از مهم‌ترین اصول و ابزاری است که کسب و کارهای مختلف با استفاده از آن می‌ توانند علایق و ویژگی‌های شخصیتی مخاطبان خود را بهتر بشناسند و اطلاعات جامع و کاملی از نیازها و خواسته‌های آنان بدست آورند. برای داشتن یک بازاریابی هدفمند باید مشتری‌های خود را بشناسید و بر اساس علایق و ویژگی‌های شخصیتی وی عمل کنید. در این مقاله می گوییم که پرسونا مخاطب چیست و چه مفهومی دارد؟ و به اهمیت و روش‌های تعیین پرسونا می پردازیم. 

پرسونا به چه معنا است؟ و چه اهمیتی دارد؟

پرسونا (Persona) نوعی تحلیل و شخصیت‌سازی خیالی از مخاطبان هدف است که منجر به شناخت بهتر آنان و برآورده ساختن نیازهایشان می شود. این واژه در علم بازاریابی و تبلیغات اشاره به نوعی شخصیت‌سازی دارد که نماینده گروهی از مشتریان است و ویژگی‌های (نیازها، خواسته‌ها، سبک زندگی، چشم‌انداز فکری و ترجیحات مشتریان) آنها را به دقت مورد بررسی قرار می‌ دهد؛ با شناخت این موارد می‌ توان مخاطبان هدف را بهتر شناخت. امروزه اغلب کسب و کارها و بازاریابان موفق با پرسونای مخاطب توانسته‌اند اهداف تجاری خود را در راستای رضایت و برآورده ساختن نیازهای مخاطبان تنظیم کنند. 

در واقع با طراحی پرسونای مخاطب می توانید کسب و کار خود را هدفمند سازید؛ بدان معنا که با تهیه پرسونا خواهید توانست تا دقیقا همان چیزی که مشتریان به دنبال آن هستند را در اختیارشان قرار دهید. این کار موجب بازگشت سرمایه و افزایش میزان فروش محصولات می شود. به طور مثال پرسونای مخاطب در طراحی سایت مشهد تعیین می‌ کند که زبان، محتوا و ظاهر سایت متناسب با فرهنگ و نیاز کاربران باشد. با شناخت ویژگی‌ها و رفتار کاربران، طراحی می‌ تواند دقیق‌تر، جذاب‌تر و کاربر پسندتر شود. این رویکرد باعث افزایش اعتماد، تعامل و موفقیت کسب‌وکار در فضای آنلاین می‌شود.

بیشتر بخوانید: معرفی بهترین ابزارهای تشخیص متن هوش مصنوعی

مراحل و روش های طراحی پرسونای مخاطب

طراحی پرسونای مخاطب مراحل و روش‌هایی دارد که باید بر اساس فاکتورهایی همچون منابع و دیتاهای در دسترس، زمان، میزان سرمایه و اهداف تجاری‌تان انجام شود. با دانستن پرسونای مخاطب چیست؟ حتما می خواهید بدانید که چگونه پرسونا مخاطب داشته باشیم و برای طراحی پرسونا باید از کجا شروع کنیم؟ طراحی پرسونای مخاطب روش‌های مختلفی دارد که می توان از آنها استفاده کرد. 

انجام تحقیقات و شناخت مخاطب

انجام تحقیقات و شناخت مخاطب، اولین قدم برای ایجاد پرسونای مخاطب است. پرسونای مخاطب شما باید با توجه به داده‌ها و اطلاعات دنیای واقعی تهیه و تنظیم شود. جمع‌آوری اطلاعات پایه‌ای (سن، جنسیت، سطح تحصیلات، موقعیت جغرافیایی، شغل) بسیار الزامی است؛ انجام این کار به شما کمک می‌ کند تا یک تصویر کلی از شخصیت مخاطب خود بسازید. برای انجام این کار می‌ توان با ارسال فرم نظرسنجی آنلاین استفاده مشتریان را با خود همراه سازید و اطلاعات مورد نظر را به صورت مستقیم بدست آورید.

تجزیه و تحلیل یافته‌ ها

تجزیه و تحلیل یافته‌ها بسیار مهم بوده و پس از کامل کردن تحقیقات نوبت به تحلیل داده‌ها می رسد. شما باید ببینید که آیا الگوهای رفتاری و سلیقه‌ای خاصی را بین مخاطبان خود پیدا کرده‌اید؟ و بر اساس این تحقیقات مشتریان شما چه نوع ارتباطی را ترجیح می‌ دهند؟ همچنین با توجه به تحقیقاتی که انجام شده با چه چالش‌های احتمالی‌ قرار است روبه‌رو شوید؟ پاسخ به این سوالات به شما کمک می‌ کند تا اطلاعات خود را درونی و شناخت‌تان نسبت به مخاطب و مشتری را عمیق‌تر کنید. شناخت بهترین روش ها برای تحلیل رفتار کاربران کمک می کند تا تجزیه و تحلیل بهتری داشت. 

آنالیز و بررسی وب سایت

آنالیز و بررسی وب سایت یکی دیگر از روش‌های کاربردی جهت ساخت پرسونا از مخاطبان و مشتریان است. برای انجام این کار استفاده از ابزار تحلیلی همچون Google Analytics به شما کمک می‌ کند تا علاقه‌مندی‌های مخاطبان خود را بهتر بشناسید. گوگل آنالیتیکس با بررسی رفتار مخاطبان در وب سایت نشان می‌ دهد که آنها چه کلمات کلیدی را سرچ می‌ کنند، مدت زمان حضور آنها در وب سایت شما چقدر بوده و نرخ کلیک آنها بر روی کدام محصول یا محتوا بیشتر است.

در طراحی وب، اگر بدانید سشن چیست متوجه نقش آن در پرسونا می شوید. در ارتباط با پرسونا، سشن نشان می‌ دهد که هر کاربر بر اساس ویژگی‌های شخصیتی‌اش چه مدت و با چه هدفی درگیر محتوای سایت شده است. تحلیل سشن‌های کاربران مختلف (پرسوناها) به طراحان کمک می‌ کند تا تجربه کاربری (UX) بهینه‌تری برای هر گروه فراهم کنند.

تعیین پرسونای مخاطب و توجه به جزئیات

تعیین پرسونای مخاطب بسیار اهمیت دارد؛ با توجه به اینکه مخاطبان و مشتریان شما طیف گسترده‌ای از افراد هستند، باید آن‌ها را بر اساس ویژگی‌های مشترک‌شان به دسته‌های مختلف تقسیم‌بندی کنید. در کنار این موضوع باید به جزئیات بسیار اهمیت دهید؛ جزئیات باعث می‌ شوند کار شما دقیق‌تر و ارزشمندتر شود. به طور مثال برای مخاطبان و مشتری‌های خود با توجه به ویژگی‌هایی که دارند اسم بگذارید. 

انجام تولید محتوا و فعالیت‌های بازاریابی و تبلیغاتی 

در این مرحله با توجه به پرسونایی که درست کرده‌ اید، کار تولید محتوا و فعالیت‌های بازاریابی و تبلیغاتی را شروع کنید. با در اختیار داشتن داده‌های مدون و دقیق می توان به تدوین استراتژی منحصربه‌فرد و تولید محتوا برای گروهی خاصی از مردم پرداخت. 

در طراحی پرسونای مخاطب به چه مواردی نیاز است؟

حال که با پرسونای مخاطب چیست؟ آشنا شدید باید بدانید که برای طراحی پرسونای مخاطب هیچ فرمول استانداردی وجود ندارد؛ اما می توان یک فرمول ارائه داد. شما می‌ توانید مواردی را به آن اضافه یا از آن کم کنید. این موارد عبارتند از:

• نام: انتخاب یک اسم برای پرسونا
• عکس: استفاده از عکس در پرسونا
• نقل‌ یک گفته از پرسونای مخاطب (نحوه تفکر و نحوه رفتار او)
• بیو: توجه به جزئیات خاص
• اطلاعات دموگرافیک (سن، کار، مکان، خانواده و شخصیت)
• اهداف و انگیزه‌ها
• ترجیح برند

مثال ساده برای طراحی پرسونای مخاطب

این پرسونا به شما کمک می‌کند تا با در نظر گرفتن ویژگی‌ها و دغدغه‌های خریداری به نام آتوسا رنجبر، بتوانید خدمات و محصولات خود را هدفمندتر طراحی کرده و بهبود دهید؛ به‌طوری که انگیزه و تمایل او برای خرید افزایش یابد.

تفاوت بین پرسونای مخاطب، پرسونای مشتری و پرسونای کاربر

با دانستن پرسونای مخاطب چیست؟ نباید آن را با پرسونای مشتری و کاربر اشتباه بگیرید. در ادبیات بازاریابی و تجربه کاربری، اصطلاح «پرسونا» بسیار رایج است. اما سه نوع متفاوت پرسونای مشتری (Customer Persona)، پرسونای مخاطب (Audience Persona) و پرسونای کاربر (User Persona) وجود دارد که نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند. هر یک از این انواع، هدف و کارکرد ویژه‌ای در تحلیل، طراحی و تصمیم‌گیری دارند. شناخت و تفکیک درست آن‌ها، به‌ویژه در تدوین استراتژی‌های بازاریابی دیجیتال و طراحی تجربه کاربری (UX)، نقش اساسی در جلوگیری از خطاها و هزینه‌های غیرضروری ایفا می‌ کند.

سخن پایانی

آشنایی با پرسونای مخاطب چیست؟ حتما شما را ترغیب می کند تا از آن برای اهداف کسب و کار خود استفاده کنید. پرسونای مخاطب نوعی شخصیت خیالی و فرضی است که ویژگی‌های شخصیتی و رفتار خرید مخاطبان را مشخص می‌ کند و به شما این امکان را می دهد تا مشتریان خود را بهتر بشناسید. اغلب کسب و کارهای موفق از پرسونا برای شناخت مخاطب استفاده می‌ کنند تا بتوانند محصولات و خدمات خود را همسو با نیازها و خواسته‌های آنان طراحی و تولید کنند. متخصصان تیم ما در رایا پارس با ارائه مشاوره کسب و کار در مشهد به شما می گویند که چگونه با پرسونای مخاطب می توانید کسب و کار خود را رونق دهید.